full screen background image

Οδηγοί Προστασίας Δικαιωμάτων Ατόμων με Ψυχικές Διαταραχές

Α. ΟΔΗΓΟΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ (ΓΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ)

Το παρόν έχει εκπονηθεί από την Ομάδα του Μηχανισμού Υποστήριξης των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας και Δικτύωσης – Συνεργασίας σε Τομεακό και Περιφερειακό Επίπεδο (Ιούνιος 2013).

Το παρόν στοχεύει να αποτελέσει έναν συνδρομητικό οδηγό στην υποστήριξη των επαγγελματιών ψυχικής υγείας, προκειμένου να ενημερωθούν για το πλαίσιο προάσπισης των δικαιωμάτων των ατόμων με ψυχικές διαταραχές.

Στην σύγχρονη εποχή έχει καταστεί περισσότερο από σαφές πως η ψυχική υγεία των ανθρώπων αποτελεί αγαθό υψίστης σημασίας και αξίας και για την σωματική υγεία των ατόμων, την υγεία των κοινωνικών ομάδων και των χωρών.

Η ανησυχία που έχει προκληθεί σε παγκόσμιο επίπεδο από την αύξηση των ψυχικών διαταραχών ανάγκασε παγκόσμιους οργανισμούς, αλλά και τις κυβερνήσεις πολλών χωρών να προβληματιστούν και να αναζητήσουν τρόπους αντιμετώπισης των πολλαπλών προβλημάτων που προκύπτουν από τις ψυχικές διαταραχές.

Η προστασία και η βελτίωση της ψυχικής υγείας των ανθρώπων για να είναι αποτελεσματική απαιτεί την ανάπτυξη και εφαρμογή αντίστοιχων μέτρων πολιτικής, όπως η ανεμπόδιστη πρόσβαση του συνόλου των πολιτών στις κατάλληλες υπηρεσίες παροχής υπηρεσιών ψυχικής υγείας, η ποιοτική περίθαλψη και η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των ασθενών . Παράλληλα, σημαντικό και αναπόσπαστο κομμάτι του έργου της προστασίας και βελτίωσης της ψυχικής υγείας μιας κοινωνίας αποτελεί και η πλήρης και αντικειμενική καταγραφή των στοιχείων της ψυχικής υγείας των κοινοτήτων, ο συνεχής έλεγχος και αξιολόγηση των συστημάτων ψυχικής υγείας, η μείωση των παραγόντων που οδηγούν στις ψυχικές διαταραχές, η έρευνα  και η ενδυνάμωση των ατομικών και κοινωνικών δεξιοτήτων των ατόμων μέσω στοχευμένων παρεμβάσεων και προγραμμάτων προαγωγής της ψυχικής υγείας.

Η χάραξη της πολιτικής για την ψυχική υγεία πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της πολιτικής για την υγεία, την πρόνοια και την κοινωνία γενικότερα. Επίσης, η πολιτική για την ψυχική υγεία θα πρέπει να προάγει τα δικαιώματα των ασθενών όπως η ισότητα και η εξάλειψη των διακρίσεων, το απαραβίαστο της προσωπικής ζωής, η αυτονομία, η σωματική ακεραιότητα, το δικαίωμα πληροφόρησης και συμμετοχής, η ανεξιθρησκεία, το δικαίωμα του συνέρχεσθαι και της ελεύθερης κίνησης.

Πολύ συχνά τα παραπάνω δικαιώματα αγνοούνται, δεν εφαρμόζονται κατάλληλα μέτρα και παραβιάζονται και υιοθετούνται στερεοτυπικές στάσεις και συμπεριφορές τόσο από το γενικό πληθυσμό, όσο κάποιες φορές και από επαγγελματίες στην παροχή υπηρεσιών ψυχικής υγείας και στο σχεδιασμό αντίστοιχων μέτρων πολιτικής.

Δείτε αναλυτικά τις επιμέρους ενότητες του οδηγού:
  1. Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΟΗΕ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ
  2. ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ
  3. ΦΟΡΕΙΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ

Β. ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ


Το παρόν έχει εκπονηθεί από την Ομάδα του Μηχανισμού Υποστήριξης ως πρόσθετο παραδοτέο, την περίοδο 19.03.2013 – 19.06.2013, στο πλαίσιο της υλοποίησης του έργου «Μηχανισμός Υποστήριξης των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας και Δικτύωσης – Συνεργασίας σε Τομεακό και Περιφερειακό Επίπεδο».

Το παρόν στοχεύει ως οδηγός στην υποστήριξη των ίδιων των ηλικιωμένων ατόμων, προκειμένου να ενημερωθούν για το πλαίσιο προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τους.

Στη σύγχρονη εποχή, έχουν υλοποιηθεί σημαντικές νομικές προσπάθειες για την ενίσχυση της κινητοποίησης αναφορικά με τα δικαιώματα των ηλικιωμένων ατόμων, σε διεθνές επίπεδο. Μέχρι πρότινος, το ζήτημα της γήρανσης θεωρείτο μείζονος σημασίας για ορισμένες μόνο χώρες. Στην εποχή μας, ο αριθμός των ατόμων ηλικίας από 60 ετών και άνω αυξάνεται με πρωτοφανή ρυθμό και αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω μέχρι το τέλος της δεκαετίας. Δυστυχώς, η αύξηση αυτή έχει αναδείξει την έλλειψη προστατευτικών μηχανισμών και τα υφιστάμενα κενά στις πολιτικές και τα προγράμματα που αφορούν τα θέματα των ηλικιωμένων ατόμων.

Τα ηλικιωμένα άτομα δεν είναι μια ομοιογενής ομάδα και, ως εκ τούτου, τα ζητήματα προστασίας δικαιωμάτων που αντιμετωπίζουν, ποικίλουν. Ενώ ορισμένοι συνεχίζουν να διατηρούν ένα δραστήριο τρόπο ζωής ως μέρος της κοινότητάς τους, πολλοί εξ αυτών είναι άστεγοι, ζουν απομονωμένοι και στερούνται επαρκούς περίθαλψης. Τα ηλικιωμένα άτομα συχνά βρίσκονται σε ευάλωτη θέση, καθώς ίσως εξαρτώνται από άλλους για την υποστήριξη και τη φροντίδα τους.

Η χάραξη της πολιτικής για την ψυχική υγεία πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της πολιτικής για την υγεία, την πρόνοια και την κοινωνία γενικότερα. Επίσης, η πολιτική για την ψυχική υγεία θα πρέπει να προάγει τα δικαιώματα όλων των ατόμων που λαμβάνουν υπηρεσίες, όπως η ισότητα και η εξάλειψη των διακρίσεων, το απαραβίαστο της ιδιωτικής ζωής, το δικαίωμα πληροφόρησης και συμμετοχής, η απαγόρευση των βασανιστηρίων και το δικαίωμα στη ζωή.

Πολύ συχνά, τα παραπάνω δικαιώματα αγνοούνται, δεν εφαρμόζονται κατάλληλα μέτρα, με αποτέλεσμα να παραβιάζονται ή / και υιοθετούνται στερεοτυπικές στάσεις και συμπεριφορές, τόσο από το γενικό πληθυσμό, όσο κάποιες φορές και από επαγγελματίες, στην παροχή υπηρεσιών ψυχικής υγείας και στο σχεδιασμό αντίστοιχων μέτρων πολιτικής.

Οι επιμέρους ενότητες του οδηγού είναι οι εξής:
  1. Εισάγοντας τα ανθρώπινα δικαιώματα
  2. Ανθρώπινα δικαιώματα και ηλικιωμένα άτομα
  3. Πρακτικές συμβουλές και πληροφορίες
  4. Χρήσιμες επαφές

Δείτε τον οδηγό για ηλικιωμένα άτομα αναλυτικά εδώ