full screen background image

Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ.)


Εργαλείο Αξιολόγησης Συστημάτων Ψυχικής Υγείας

Το Εργαλείο Αξιολόγησης Συστημάτων Ψυχικής Υγείας του Π.Ο.Υ. (World Health Organization Assessment Instrument for Mental Health Systems, WHO-AIMS) αποτελεί εργαλείο συλλογής δεδομένων αναφορικά με το σύστημα ψυχικής υγείας σε εθνικό ή τοπικό επίπεδο, σε κράτη-μέλη με μεσαία ή χαμηλά εισοδήματα. Η συλλογή των δεδομένων αυτών μπορεί να αξιοποιηθεί για την παρακολούθηση της λειτουργίας και τη βελτίωση των συστημάτων ψυχικής υγείας, καθώς και για την ενίσχυση της πολιτικής για την ψυχική υγεία.

Το εργαλείο WHO-AIMS επιτρέπει τη συνεκτική αξιολόγηση του συστήματος και των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, καθώς και της περίθαλψης που παρέχεται σε άτομα με ψυχικές διαταραχές εκτός των ψυχιατρικών τομέων. Βασίζεται σε δείκτες εισροών και διαδικασιών, και όχι σε δείκτες αποτελεσμάτων, καθώς τέτοια στοιχεία είναι δύσκολο να συγκεντρωθούν σε χώρες που δεν τηρούν σχετικά αρχεία.

Τα δεδομένα που συλλέγονται με το WHO-AIMS ομαδοποιούνται στις ακόλουθες κατηγορίες:

  • Πολιτικές και θεσμικό πλαίσιο
  • Υπηρεσίες ψυχικής υγείας
  • Ψυχική υγεία στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας
  • Ανθρώπινοι πόροι
  • Πληροφόρηση και δικτύωση με άλλους τομείς
  • Παρακολούθηση και έρευνα

Η μέχρι τώρα εφαρμογή του εργαλείου WHO-AIMS έχει αποδώσει ειδικές εκθέσεις για κάθε κράτος-μέλος, καθώς και συγκριτικές μελέτες μεταξύ των κρατών-μελών.


Εργαλεία αξιολόγησης πολιτικής και σχεδίων δράσης ψυχικής υγείας

Ο Π.Ο.Υ. έχει αναπτύξει δύο επιπρόσθετα εργαλεία αξιολόγησης πολιτικών και σχεδίων δράσης ψυχικής υγείας, το Εργαλείο Αξιολόγησης Πολιτικής Ψυχικής Υγείας και το Εργαλείο Αξιολόγησης Σχεδίου Δράσης Ψυχικής Υγείας.

Πρόκειται για κλίμακες αξιολόγησης μιας πολιτικής ή ενός σχεδίου δράσης ψυχικής υγείας, ως προς τις εξής δύο διαστάσεις:

  • τις διαδικασίες που ακολουθήθηκαν ώστε να διασφαλιστεί η επιτυχία της εφαρμοζόμενης πολιτικής/σχέδιο δράσης
  • τα θέματα περιεχόμενου που καλύπτει η εν λόγω πολιτική/σχέδιο δράσης

Τα εργαλεία αξιολογούν τις προαναφερθείσες διαστάσεις ως προς την επάρκειά τους, δεν παρέχουν ωστόσο τη δυνατότητα αξιολόγησης της ποιότητας των διαδικασιών ή των περιεχομένων.


Πρόγραμμα Δράσης για την Ψυχική Υγεία mhGAP

Στα πλαίσια του προγράμματος δράσης για την ψυχική υγεία του Π.Ο.Υ. mhGAP (WHO Mental Health Gap Action Programme), προσδιορίζονται παραδείγματα δεικτών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για σκοπούς παρακολούθησης και αξιολόγησης του συστήματος ψυχικής υγείας των χωρών-μελών. Ο Π.Ο.Υ. αναγνωρίζει ότι κάθε χώρα θα πρέπει να αποφασίσει και να προσδιορίσει η ίδια τους δείκτες που θα μετρά και τη σκοπιμότητά τους, τις μεθόδους και το πλαίσιο αξιολόγησής τους, καθώς και τις πηγές δεδομένων που θα αξιοποιήσει.