full screen background image

Ποιότητα Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας

Η ποιότητα των υπηρεσιών ψυχικής υγείας συνιστά ένα μέτρο του κατά πόσο οι υπηρεσίες αυξάνουν την πιθανότητα των επιθυμητών εκβάσεων και του κατά πόσο ακολουθούν σύγχρονες και εμπειρικά τεκμηριωμένες (evidence based) πρακτικές. Ο ορισμός αυτός περιλαμβάνει τρεις συνιστώσες:

  • τους χρήστες υπηρεσιών ψυχικής υγείας (τους ασθενείς, τις οικογένειές τους και το γενικότερο πληθυσμό)
  • τους εργαζόμενους στον τομέα της ψυχικής υγείας και τους υπεύθυνους για τη χάραξη πολιτικής και υπηρεσιών
  • τα χαρακτηριστικά οργάνωσης και λειτουργίας των μονάδων ψυχικής υγείας

Η παροχή υπηρεσιών ψυχικής υγείας και η διασφάλιση και βελτίωση της ποιότητάς τους είναι συνισταμένη πολλαπλών παραμέτρων, όπως είναι η διαπίστευση και αδειοδότηση, ο καθορισμός προτύπων, η παρακολούθηση των παρόχων, καθώς και η συνεχής βελτίωση της ποιότητας, ώστε να διασφαλίζεται ότι το σύστημα ψυχικής υγείας βελτιώνεται συνεχώς.

Στο πλαίσιο της βελτίωσης της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών των μονάδων ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης παραθέτουμε τα παρακάτω:

  1. Τροποποίηση διάταξης για την αξιολόγηση της ποιότητας των υπηρεσιών ψυχικής υγείας που παρέχονται απο Μονάδες Ψυχικής Υγείας Φορέων ΝΠΙΔ μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Δείτε εδώ.
  2. Ορισμός μελών της Επιτροπής Εξωτερικών Εμπειρογνωμόνων για την αξιολόγηση της ποιότητας των υπηρεσιών ψυχικής υγείας (2013). Δείτε την απόφαση εδώ.

Στη διεθνή βιβλιογραφία, ως βασικοί τομείς που συναπαρτίζουν την έννοια της ποιότητας των υπηρεσιών υγείας γενικά, αλλά και της ψυχικής υγείας ειδικότερα, προσδιορίζονται οι ακόλουθοι εφτά:

  1. Η ασφάλεια των ασθενών, που ορίζεται ως αποφυγή πρόκλησης βλάβης στους ασθενείς από την παροχή υπηρεσιών

  2. Η αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών, που αφορά το κατά πόσο η παροχή υπηρεσιών βασίζεται στην επιστημονική γνώση και κατά πόσο οι υπηρεσίες παρέχονται σε όλους όσους τις χρειάζονται

  3. Η επικέντρωση στις ανάγκες των ασθενών, η οποία αφορά την παροχή φροντίδας με τρόπο που αντανακλά τη συνεργασία μεταξύ επαγγελματιών, ασθενών και των οικογενειών τους, έτσι ώστε να διασφαλίζεται ότι τόσο οι κλινικές (ιατρικές και λοιπές), όσο και οι διοικητικές αποφάσεις λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες, επιθυμίες και προτιμήσεις των ασθενών και ότι οι ασθενείς ενημερώνονται και υποστηρίζονται ώστε να είναι σε θέση να λαμβάνουν οι ίδιοι αποφάσεις για την υγεία τους

  4. Η αμεσότητα της παροχής φροντίδας, η οποία αφορά την άμεση παροχή φροντίδας και τη μείωση καθυστερήσεων στη λήψη της

  5. Η αποδοτικότητα των υπηρεσιών, δηλαδή το κατά πόσο το σύστημα ψυχικής υγείας προωθεί την ποιοτική και οικονομική περίθαλψη και την κατάλληλη χρήση των υπηρεσιών

  6. Η ισότητα στην παροχή υπηρεσιών

  7. Ο συντονισμός της φροντίδας, που αφορά την οργάνωση των δραστηριοτήτων φροντίδας μεταξύ δύο ή περισσότερων συμμετεχόντων (συμπεριλαμβανομένου και του ασθενούς), για να διευκολυνθεί η κατάλληλη παροχή υπηρεσιών

Με βάση το μοντέλο του Avedis Donabedian (1982), το οποίο έχει επικρατήσει στο χώρο αυτό, οι προαναφερθέντες τομείς κατηγοριοποιούνται σε τρεις βασικές διαστάσεις της ποιότητας των υπηρεσιών ψυχικής υγείας. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το μοντέλο αυτό, η ποιότητα αξιολογείται στα ακόλουθα τρία επίπεδα:

  • τη δομή του συστήματος και των υπηρεσιών ψυχικής υγείας
  • τις διαδικασίες που διέπουν το σύστημα
  • τα αποτελέσματα από την παροχή υπηρεσιών
  1. WHO QualityRights Tool Kit: Assessing and Improving Quality and Human Rights in Mental Health and Social Care Facilities_2012
  2. WHO QualityRights Tool Kit: Interview tool_2012
  3. WHO QualityRights Tool Kit: Review of documents and observation tool_2012
  4. WHO QualityRights Tool Kit: Facility-based assessment report_2012
  5. WHO QualityRights Tool Kit: Country-wide assessment report_2012
  6. The structure of quality systems is important to the process and outcome, an empirical study of 386 hospital departments in Sweden_BMC Health Services Research_2007
  7. WHOQOL: Measuring quality of life_WHO_1997
  8. Measurement of quality of life in children_WHO_1994
  9. Quality Assurance in Mental Health Care: Check-Lists & Glossaries_vol 1_WHO_1994
  10. Quality Assurance in Mental Health Care: Check-Lists & Glossaries_vol 2_WHO_1997
  11. Demo